Kasım ayı dünyada Erkek Sağlığı Ayı olarak biliniyor. Pek çok kişi bu ay bıyık bırakarak erkek sağlığına dikkat çekiyor; kampanya bu yüzden "Movember" (mustache + November) adıyla da anılıyor. Bıyık bırakmak isteğe bağlı, ancak bu ay kendi sağlığınız için birkaç dakika ayırmak iyi bir başlangıç olabilir.
Bu yazıda iki konuya odaklanıyoruz: prostat sağlığı için PSA testine hangi yaşta başlanabileceği ve testis kendi kendine muayenesinin nasıl yapıldığı.
PSA (prostat spesifik antijen), prostat bezi tarafından üretilen bir proteindir ve basit bir kan testiyle ölçülür. PSA düzeyinin yüksek çıkması tek başına kanser anlamına gelmez; prostat büyümesi, prostat iltihabı, idrar yolu enfeksiyonu ve hatta testten kısa süre önceki bazı aktiviteler de değeri etkileyebilir. Bu nedenle PSA sonucu her zaman ürolog tarafından, kişinin yaşı, şikayetleri, aile öyküsü ve muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilir.
Avrupa Üroloji Derneği (EAU) 2026 kılavuzu, erken tanı için kişiye özel ve risk temelli bir yaklaşım önerir. Kılavuza göre, bilgilendirilmiş ve yaşam beklentisi en az 15 yıl olan erkeklerde PSA testi şu yaşlardan itibaren önerilebilir:
| Grup | PSA testine başlama yaşı |
|---|---|
| Genel olarak erkekler | 50 yaş |
| Birinci derece yakınında 60 yaşından önce prostat kanseri tanısı olanlar | 45 yaş |
| Afrika kökenli erkekler | 45 yaş |
| BRCA2 gen değişikliği taşıyanlar | 40 yaş |
Kılavuz, kontrol sıklığının da ilk PSA değerine göre belirlenmesini önerir. Örneğin 40 yaşında PSA değeri 1 ng/mL'nin, 60 yaşında 2 ng/mL'nin üzerinde olanlarda iki yılda bir takip önerilirken, risk taşımayanlarda bir sonraki kontrol sekiz yıla kadar ertelenebilir. Belirtisi olmayan ve PSA değeri 3–10 ng/mL arasında çıkan kişilerde, ileri tetkiklerden önce testin tekrarlanması önerilir. Gerekli görüldüğünde bir sonraki adım genellikle prostat MR'ıdır; biyopsi kararı bu değerlendirmelerin ardından verilir.
Prostatla ilgili ne zaman ürologa başvurmalı? Sık idrara çıkma (özellikle gece), idrar akışında zayıflama, idrarı tam boşaltamama hissi, idrarda veya menide kan gibi şikayetler varsa, yaşınızdan bağımsız olarak bir üroloji muayenesi planlamanız uygun olur.
Testis kanseri en sık genç erişkin erkeklerde görülür. Testislerinizin normalde nasıl hissettirdiğini bilmek, olası bir değişikliği fark etmenizi kolaylaştırır. Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS), testislerin ayda bir kez kontrol edilmesini öneriyor.
Ne zaman? Ayda bir, ılık bir duş sırasında veya hemen sonrasında. Sıcaklık skrotum derisini gevşettiği için muayene kolaylaşır.
Nasıl?
Normal olan: Testisler düzgün yüzeyli ve sıkı (ama sert olmayan) bir kıvamdadır. Birinin diğerinden biraz büyük olması ya da daha aşağıda durması sık görülür.
Ürologa danışmanız gereken durumlar:
Bu bulguların çoğu kanser dışındaki nedenlerden kaynaklanır; ancak değerlendirilmeleri önemlidir. Testiste ani ve şiddetli ağrı ise acil başvuru gerektiren bir durumdur.
Bıyık bırakıp bırakmamak size kalmış; kontrolünüzü ertelememek ise sağlığınız için atabileceğiniz basit bir adım.
Bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararını ürolog verir.
Detaylı bilgi, danışma veya randevu için hemen bizi arayabilirsiniz.
İletişimZiyaretinizi analiz etmek için analitik çerezler (Google Analytics) kullanıyoruz; bunlar yalnızca onayınızla çalışır. Çerez ve KVKK Politikası
GOOGLE YORUMLAR
